Áp lực sau cánh cửa trạm cứu hộ hơn 1.500 chó mèo ở Hà Nội

Phía sau cánh cửa của một trạm cứu hộ chó mèo là những công việc âm thầm với nhiều giới hạn về con người, chi phí, không gian và kiểm soát dịch bệnh. Việc “Sân nhà nhiều chó” tạm dừng nhận thêm các ca mới cho thấy những áp lực rất thực tế mà các mô hình trợ giúp động vật dựa nhiều vào cộng đồng đang phải đối mặt.

Thành lập từ năm 2021 tại ngoại thành Hà Nội, “Sân nhà nhiều chó” được nhiều người biết đến như một mái ấm dành cho chó mèo bị bỏ rơi, bệnh tật hoặc gặp tai nạn.

Theo đại diện trạm, nơi đây hiện chăm sóc khoảng 1.500 cá thể chó mèo, trong khi đội ngũ nhân sự thường trực chỉ có 11 người. Sự chênh lệch giữa số lượng động vật cần chăm sóc và nguồn lực hiện có khiến trạm mới đây phải thông báo tạm dừng tiếp nhận thêm các ca cứu hộ.

Không gian rộng hàng nghìn mét vuông ở ngoại thành Hà Nội không thể được duy trì chỉ bằng tình thương. Với số lượng động vật lớn, mọi hoạt động tại trạm phải được tổ chức theo quy trình chặt chẽ, từ vệ sinh chuồng trại, chuẩn bị thức ăn, kiểm tra sức khỏe đến cách ly những cá thể có dấu hiệu bệnh.

Công tác vệ sinh, khử khuẩn chuồng trại được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm an toàn dịch tễ. Ảnh: Linh Thảo

Một ngày làm việc tại trạm thường bắt đầu từ khoảng 7 giờ sáng. Nhân sự được phân công dọn chuồng, vệ sinh khu nuôi, kiểm tra các cá thể mới được cứu hộ hoặc đang trong quá trình điều trị. Khi phát hiện trường hợp có biểu hiện bất thường, bộ phận chăm sóc sẽ báo cho thú y để theo dõi, xử lý và cách ly nếu cần thiết, nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo trong môi trường nuôi mật độ cao.

Nhân viên trạm ghi chép, theo dõi tình trạng sức khỏe của các cá thể chó mèo trong khu nuôi. Ảnh: Linh Thảo

Song song với việc vệ sinh, khu vực bếp cũng hoạt động liên tục. Khẩu phần ăn cho chó mèo được chuẩn bị theo từng khu vực, từng nhóm thể trạng và các khung giờ cố định. Sau buổi trưa, công việc dọn dẹp, cho ăn, kiểm tra chuồng trại tiếp tục kéo dài đến chiều tối. Khi các khu nuôi tạm yên, những ca trực đêm vẫn được phân công để theo dõi lồng ấp, xử lý sự cố phát sinh hoặc chăm sóc các ca bệnh chuyển nặng.

Khẩu phần ăn hằng ngày được chuẩn bị và phân bổ theo khung giờ cố định. Ảnh: Linh Thảo

Cường độ lao động chân tay mới chỉ là một phần của công việc cứu hộ. Đội ngũ chăm sóc còn thường xuyên tiếp nhận những cá thể bị thương do tai nạn, bị bỏ rơi hoặc kiệt sức sau thời gian dài lang thang ngoài đường. Có trường hợp hồi phục sau quá trình điều trị, nhưng cũng có những ca bệnh nặng cần túc trực nhiều giờ. Việc liên tục chứng kiến những hoàn cảnh bị tổn thương khiến người làm cứu hộ chịu sức ép không nhỏ về tinh thần.

Bên cạnh bài toán nhân sự, chi phí duy trì hoạt động cũng là vấn đề nan giải. Mỗi tháng, trạm phải chi trả cho thức ăn, thuốc men, điện nước, vật tư y tế, vệ sinh và bảo trì cơ sở vật chất. Trong khi đó, nguồn lực chủ yếu đến từ sự hỗ trợ của cộng đồng, vốn không ổn định và khó dự báo lâu dài.

Trong bối cảnh số lượng chó mèo tại trạm đã vượt khả năng chăm sóc, ban quản lý buộc phải ưu tiên việc bảo đảm an toàn cho các cá thể hiện có. Theo thông báo của trạm, việc kiểm soát dịch bệnh, cách ly và duy trì không gian sống phù hợp là những yêu cầu cấp thiết trước khi có thể tính đến chuyện tiếp nhận thêm động vật.

Thông báo tạm dừng tiếp nhận cứu hộ được đăng tải trên fanpage Sân Nhà Nhiều Chó.

Dù không thể trực tiếp nhận thêm các ca mới, trạm cho biết vẫn cố gắng hỗ trợ bằng cách đăng bài kết nối, tìm người nhận nuôi hoặc kêu gọi cộng đồng chung tay với những trường hợp khẩn cấp. Với những người làm cứu hộ, quyết định tạm dừng không đồng nghĩa với bỏ mặc, mà là lựa chọn bắt buộc để bảo vệ những cá thể đang được chăm sóc trong điều kiện quá tải.

Chia sẻ về mục tiêu lâu dài, anh Phan Trung Thành, đại diện ban quản lý trạm, cho rằng điều quan trọng không chỉ là cứu hộ từng trường hợp riêng lẻ, mà còn là lan tỏa ý thức trách nhiệm trong cộng đồng. Khi người nuôi thú cưng có trách nhiệm hơn, tình trạng bỏ rơi chó mèo sẽ giảm bớt, từ đó giảm áp lực lên các trạm cứu hộ.

Anh Phan Trung Thành, đại diện Ban quản lý trạm “Sân nhà nhiều chó”, chia sẻ về áp lực vận hành và mong muốn nâng cao ý thức trách nhiệm của người nuôi thú cưng. Ảnh: Gia Hân

Câu chuyện của “Sân nhà nhiều chó” cho thấy các trung tâm cứu hộ động vật khó có thể một mình giải quyết tận gốc vấn đề. Phần lớn nỗ lực của họ đang dành cho việc xử lý hệ quả của một thực trạng xã hội: thú cưng bị nuôi theo cảm hứng, rồi bị bỏ rơi khi ốm đau, già yếu hoặc khi người nuôi không còn đủ điều kiện chăm sóc.

Để những mô hình như “Sân nhà nhiều chó” có thể duy trì lâu dài, sự nỗ lực của một vài cá nhân là chưa đủ. Cần sự chung tay bền bỉ hơn từ cộng đồng, từ hỗ trợ tài chính, nhân lực, nhận nuôi có trách nhiệm đến thay đổi nhận thức của người nuôi thú cưng. Chỉ khi tình thương được nâng đỡ bằng trách nhiệm và nguồn lực thực tế, những cánh cửa cứu hộ mới có thể tiếp tục mở ra với các sinh mạng cần được giúp đỡ.